Home  >  Welsh Gold   >   Gwynfynydd Gold Mine   >   Evolution of the Gold Belt

Evolution of the Gold Belt

GWYNFYNYDD GOLD MINE

The Welsh Gold Rush

Gold fever swept the district in the mid 1850s. From outside the county came prospectors, merchants and miners and numerous cranks and swindlers. Tyn-y-Groes Hotel (then Thornton’s Hotel) became the gathering place for the mining fraternity.

1860 is generally accepted as the date of the “Welsh Gold Rush” as this marked the beginning of a decade when mines and mining companies sprang up throughout the Dolgellau Gold Belt.

The gold field encompassed an area of about 20 miles and around 20 mines were operational at the peak of production. Most of these, however, unlike Gwynfynydd, were small operations run by a few men.

By 1865 the first phase of the gold rush was over and the period of speculation and discovery ended. In the following 20 years, gold mining was sporadic and unprofitable, until 1887 when new discoveries were made at Gwynfynydd. A new, better organised, better equipped and better financed gold rush followed, with up to 30 mines operational, although, again, many were small.


Esblygiad Y Belt Aur

Yng nghanol pumdegau'r bedwaredd ganrif ar bymtheg yr oedd yr ardal yn ferw gan dwymyn yr aur. Heidiodd pobl o'r tu allan i'r sir i chwilio am aur ac yn eu sgîl daeth mwyngloddwyr a masnachwyr ac amryw o gymeriadau rhyfedd a thwyllwyr. Byddent yn cyfarfod yng Ngwesty Ty'n-y-Groes neu Thornton's Hotel fel ag yr oedd yr adeg honno.

Yn gyffredinol 1860 yw'r flwyddyn sy'n cael ei chydnabod fel dyddiad y 'Rhuthr Cymreig am Aur' gan fod y flwyddyn honno yn ddechrau degawd pan welwyd mwyngloddiau a chwmnïau mwyngloddio yn cael eu sefydlu ledled belt aur Dolgellau.

Yr oedd y maes aur yn cwmpasu ardal o ryw ugain milltir ac yr oedd oddeutu ugain o fwyngloddiau aur ar waith pan oedd cyffro'r aur yn ei anterth. Yn wahanol i Wynfynydd, yr oedd y rhan fwyaf o'r rhain yn weithfeydd bach yn cael eu gweithio gan nifer fechan o ddynion.

Erbyn 1865 roedd y rhuthr cyntaf am aur wedi darfod a daeth y cyfnod o archwilio a darganfod i ben. Yn ystod yr ugain mlynedd wedi hynny achlysurol ac amhroffidiol fu'r cloddio am aur tan 1887 pan wnaed darganfyddiadau newydd yng Ngwynfynydd. Gwelwyd cyfnod arall o ruthro am yr aur ond y tro hwn roedd wedi'i drefnu a'i ariannu yn well a defnyddid gwell offer hefyd. Yr oedd hyd at 30 o fwyngloddiau ar waith er mai rhai bach oedd nifer o'r rhain unwaith eto.

Next > Geology
Previous > 19th Century Gold Mining Part 3