Home  >  Welsh Gold   >   Gwynfynydd Gold Mine   >   Geology

Geology

GWYNFYNYDD GOLD MINE

Ancient Sediments

The rocks at Gwynfynydd Gold Mine are mostly of the Cambrian geological age, around 550 million years old. They are mainly composed of ancient sediments laid down in a large sea basin, which stretched from Shropshire to beyond Anglesey. Around 400 million years ago, there was a period of mountain building caused by intense volcanic activity throughout the whole of Snowdonia. Large layers of ash were laid down and the sediments were shattered, folded and faulted.


Gold Deposits

Rising volcanic rock was forced under pressure into the faults and cracks in the sediment. This included quartz fluids, some of which carried gold and other elements. A mudstone sediment, known as the Clogau shale, which is rich in iron and sulphur, provided the ideal chemical environment to cause the gold to be deposited and the gold at Gwynfynydd is mainly found in quartz veins within this shale. Some deposits have been found in the Vigra Flags, the layer above the Clogau shale, but none in the Gamlan grits, the older layer below.

In most other areas of the Dolgellau gold belt, the shales are shallow and have been worn away by erosion which means the gold rapidly disappears with depth. At Gwynfynydd, however, there are large, unworked quartz veins deep within the mountain and it is estimated that there are sufficient reserves for a further 30 years' production.


Gwaddodion Hynafol

Mae’r creigiau yng Ngwaith Aur Gwynfynydd yn perthyn i’r cyfnod daearegol Cambriaidd yn bennaf ac maent oddeutu 550 miliwn o flynyddoedd oed. Maent yn cynnwys gwaddodion hynafol a osodwyd mewn basn môr mawr a oedd yn ymestyn o Swydd Amwythig at Sir Fôn a thu hwnt.

Tua 400 o filiynau o flynyddoedd yn ol cafwyd cyfnod o ffurfio mynyddoedd yn sgîl gweithgaredd folcanig sylweddol ledled Eryri. Ffurfiwyd haenau mawr o ludw a chafodd y gwaddodion eu dryllio, eu plygu a’u ffawtio.


Dyddodion Aur

Dan bwysedd gwthiwyd y creigiau folcanig oedd yn codi i’r ffawtiau ac i graciau yn y dyddodion. Yr oeddent yn cynnwys hylifau cwarts ac roedd aur ac elfennau eraill yn rhai ohonynt. Yr oedd gwaddod carreg laid a adwaenir fel siâl y Clogau ac sy’n llawn haearn a sylffwr yn darparu’r amgylchedd cemegol delfrydol i ben i i’r aur gael ei ddyddodi ac mae aur Gwynfynydd i’w ganfod yn bennaf yn y gwythiennau cwarts o fewn y slat hwn. Darganfuwyd rhai dyddodion yn Fflagiau Vigra, yr haen uwchlaw siâl y Clogau ond ni welwyd dim yng ngrutiau Camlan, yr haen hŷn islaw.

Mae’r sialau yn fas yn y rhannau eraill o felt aur Dolgellau ac wedi’u herydu a golyga hynny fod yr aur yn diflannu yn fuan gyda dyfnder. Er hynny mae yna, yn ddwfn yn y mynyddoedd yng Ngwynfynydd, wythiennau cwarts mawr heb eu gweithio ac amcangyfrifir fod yna ddigon o gyflenwadau wrth gefn yno ar gyfer deng mlynedd ar hugain arall o gynhyrchu.

Next: Gold Mining at Gwynfynydd in the 1990s
Previous > Evolution of the Gold Belt